Stroomafwaarts langs de Loire

De Loire is de enige Franse niet-gekanaliseerde rivier die nog een geheel natuurlijk verloop heeft. Een wilde stroom, geflankeerd door tientallen kastelen en uitgestrekte ­wijngaarden. De Loire is meer dan 1000 kilometer lang, vanaf de oorsprong in de ­Ardèche tot de monding in de Atlantische Oceaan. De Loirevallei is een gebied van ongekende ­schoonheid met een grote variëteit.

Op de brug

Centraal in Frankrijk ligt Nevers, zo’n 700 km van Utrecht. In twee etappes zijn we naar deze stad gereden. Vanuit het noorden bekeken ligt onze camping na de brug over de Loire direct aan de linkerkant. Vanaf de camping heb je een mooi uitzicht op Nevers. Hoog boven de middelgrote provinciestad torent de machtige kathedraal boven de bebouwing uit.

Het is slechts tien minuten lopen naar het prachtige centrum. Op de lange stenen brug stoppen we om naar de Loire te kijken. Het is een ondiepe, brede rivier. In het midden ligt een aantal zandbanken, waarop een blauwe reiger stokstijf op zijn maaltijd wacht. Twee kanovaarders kiezen net de verkeerde stroomversnelling en lopen vast op een ondiepe kiezelbank. Er zit voor hen niets anders op dan uit te stappen en door het water te waden naar een diepere geul. Langs de oevers staan wilgen, populieren en essen. Vooral de zwarte populier, een van de meest bedreigde boomsoorten van Europa, komt hier nog veel voor. Er stroomt nu in de zomer weinig water door de Loire, maar in andere jaargetijden kan de waterstand vele malen hoger zijn. Als er even geen verkeer over de brug raast, horen we een kwaakkoor van groene kikkers.

Steigersyndroom

Ons was ter ore gekomen dat in de kathedraal van Nevers een fraaie fresco te zien was. Dus gaan we op weg naar het hart van de stad. Maar ook nu krijgen we last van het zogenaamde ‘steigersyndroom’. Hoe vaak overkomt het ons wel niet dat een kerk, kasteel of andere bezienswaardigheid in de steigers staat, precies op het moment dat wij het willen bezoeken? Het achtervolgt ons, het laat ons niet los. Het syndroom is seizoen onafhankelijk en slaat het hele jaar door toe.

Maar slingerend tussen de steigers door, krijgen we toch een goed beeld van het fresco, een sereen ogende Christus in het koepelgewelf. De muurschildering is uit de twaalfde eeuw. Zes eeuwen later werden alle fresco’s in de kerk met kalk bedekt, maar in 1879 werden de schilderingen gelukkig weer herontdekt.

Behalve de kathedraal is ook het Palais Ducal de Nevers, op steenworp afstand van de kerk, de moeite waard om naartoe te gaan. Het indrukwekkende kasteel herbergt onder andere het toeristenbureau en een museum.

Sancerre

De wijnstreken van de Loire liggen vooral ten westen van Nevers. Het zijn bekende wijngebieden zoals Vouvray, Pouilly-Fumé of Muscadet Sèvre et Maine. Vanuit Nevers rijden we via smalle, lokale wegen slechts 50 kilometer richting het noordwesten, naar Sancerre. We strijken neer op de camping, die ligt over de brug aan de linkerkant. Deze sfeervolle stad, alhoewel de grootte meer doet denken aan een dorp, staat op de lijst van Les Plus Beaux Villages de France. En terecht. Het ligt op een heuvel omringd door de sauvignon blanc-wijngaarden van de beroemde Sancerre-wijnen. Voor de liefhebbers: droge, frisse wijnen met een redelijk hoge zuurgraad.

Het uitzicht vanaf de 30 meter hoge kasteeltoren midden in de stad is fenomenaal. Je kijkt over de rode daken van de historische huizen en de wijngoederen uit naar de Loire, die als een zilveren slang door het landschap slingert. De beklimming van de toren was warm, de thermometer wees 29°C aan. Afdalen gaat een stuk gemakkelijker en gelukkig liggen de nauwe straatjes in de schaduw. Een verfrissend drankje op het gezellige centrale plein maakt veel goed. Een zwarte kat zoekt miauwend verkoeling in de schaduw van ons terrastafeltje. De klok slaat elf uur. Een gemeentewerker komt langs om de bloemenbakken water te geven; zo te zien snakken de slaphangende planten naar water. We genieten van Sancerre.

Camper, fiets en trein

Onze ontdekkingstocht langs de Loire willen we niet alleen met de camper doen; een aantal trajecten willen we per fiets verkennen. Op de fiets maak je het landschap intensiever mee. Je voelt, hoort en ruikt het. Je kunt makkelijker stoppen, even iets bekijken en het is vaak rustiger en stiller.

Van Nevers naar de Atlantische Oceaan loopt de bekende Loire-fietsroute. Een prachtige tocht door wijnvelden en kleine dorpjes. Terug kun je met de trein om de camper weer op te pikken. In tal van steden langs de Loire is een treinstation. De treinen zijn goed ingericht voor het vervoer van fietsen.

Zomergevoel

De volgende etappe leggen we dan ook per fiets af. De route gaat over secundaire wegen en fietspaden. Het gaat nauwelijks op en neer, wat prettig is voor ons, omdat onze fietsen geen elektrische ondersteuning hebben. Wij zijn op weg naar Briare; zo’n 45 kilometer fietsen. We doen rustig aan. Het is licht bewolkt, de zonnebloemen aanschouwen hun naamgever. Een veldleeuwerik laat zich hoog in de lucht horen met zijn opwaarts jubelende zang. We hebben een beetje tegenwind waarin de ratelpopulieren staan te ruisen. Een cappuccino in een plaatselijke café maakt de zomerdag compleet. Als

we langs de kerncentrale van Belleville-sur-Loire fietsen, sluiten we even onze ogen om het zomerse vakantiegevoel niet te verliezen…

Kanaalbrug Briare

De Loire is niet bevaarbaar, zeker niet voor grotere schepen. Om toch transport over water mogelijk te maken, werd tussen 1822 en 1838 het Canal Latéral à la Loire gegraven. Een kanaal van 196 km, parallel aan de Loire, met 37 sluizen. Bijzonder is dat het kanaal bij Briare over de Loire gaat! Nederlanders denken dat ze op waterbouwkundig gebied alleskunners zijn, maar de Fransen wisten er ook raad mee. De kanaalbrug werd pas later, in 1890, gebouwd, wegens onvoldoende technische mogelijkheden rond 1840. We fietsen langs het water over het water; een onwerkelijke ervaring. Een kleine motorboot vaart langzaam door het kanaal en overstemt het geruis van een waterversnelling in de Loire.

Gien

Met de trein teruggekomen in Sancerre rijden we nog diezelfde avond met de camper naar Gien. De camping ligt over de brug, dit keer aan de rechterkant. Vanaf onze standplaats hebben we prachtig zicht op de oude stenen boogbrug over de Loire en het stadssilhouet van Gien. ’s Avonds maken we plannen voor morgen. Als ik opkijk van mijn gids, zie ik een gabare langsvaren in de schemer. Het is een houten schip met een platte bodem, een kleine kajuit en een vierkant zeil. Een traditioneel vaartuig, ideaal om de Loire te bevaren. Zo vervoerden ze vroeger wijn, hout, steenkool en andere waren. De kleinere evenknie van de gabare is de fûtreau, die gebruikt werd door de vissers.

Kasteel en kerk

Een vakantietocht langs de Loire is niet compleet als je niet een of twee kastelen bezoekt. Wij kiezen voor Château Sully-sur-Loire, een 14e-eeuws kasteel, dat destijds aan een van de doorwaadbare plekken van de Loire werd gebouwd. Het is een robuust middeleeuws kasteel met een donjon en kasteelgrachten.

Wij rijden door naar een camping in de buurt van Orléans om vervolgens met de fiets de stad te bezoeken. We zetten de fietsen vlakbij de gotische Sainte Croix-kathedraal. Wederom duiken we in het verleden, gelukkig hebben ze dit keer de steigers achterwege gelaten. In de kathedraal zijn glas-in-loodramen ter ere van Jeanne d’Arc, die de stad hielp bevrijden van de Engelsen.

We zwerven nog wat door Orléans. De toeristische straten en pleinen laten we voor even links liggen en we gaan op zoek naar rustige zijstraten. Daar waar katten nog in het open raam op de vensterbank zitten. Daar waar kinderen nog huppelend over de granietklinkers de straat uit rennen en daar waar de straten te smal zijn voor grootsheid.

Legende

We overnachten in Beaugency op de camping over de brug, nu weer links. En ook deze brug is zo’n fraaie, 15e-eeuwse stenen boogbrug. Een legende vertelt dat de duivel tijdens de bouw van de brug viel. Als wraak wilde hij de ziel van de eerste die de brug zou oversteken. De inwoners van Beaugency stuurden een kat over de brug en konden zo het leven sparen van een burger. Je kunt nu nog steeds zonder enig gevaar over de brug lopen. ’s Avonds wandelen we dan ook gerustgesteld over de lange brug naar het centrum van de stad. De binnenstad is sfeervol verlicht en na enig zoeken en vragen - we proberen de pizzeria’s te vermijden - vinden we een klein restaurant met een Franse kaart.

Weelderig en strak groen

De volgende ochtend rijden we vroeg langs de Loire naar het zuidoosten, naar Villandry, iets ten oosten van Tours. Als tuinliefhebbers willen we naar de kasteeltuinen van Château de Villandry. Deze formele renaissancetuinen hebben een oppervlakte van zes hectare. Het kasteel werd in 1536 voltooid, zo ook de imposante tuinen. De tuinen raakten echter in verval. Pas in 1906, toen een Spaanse arts en zijn Amerikaanse vrouw het kochten, werden de tuinen in hun nagenoeg oorspronkelijke staat hersteld. De zoon, Henri Carvallo, beheert momenteel de tuinen en het kasteel.

Er zijn zes tuinen, een siertuin op kleur, een moes- en kruidentuin en een zonnetuin. Sommige tuinen zijn strak en afgebakend met kaarsrechte buxushagen, andere tuinen zijn weelderig en kleurig. De vijfde tuin is de centrale watertuin die rust uitstraalt. In de zesde tuin kun je eindeloos verdwalen in het labyrint. Dat staat symbool voor de levensweg die iedereen bewandelt.

De tuinen worden volledig biologisch beheerd; er komen geen kunstmeststoffen of chemische bestrijdingsmiddelen aan te pas. De tuinen zijn absoluut de moeite waard om te bezoeken.

We gaan terug

Het plan was om onze reis aan de Atlantische kust te beëindigen, maar we hebben erg getreuzeld. Er is te veel te zien, te veel om mee te maken. Het is nog zo’n 200 kilometer naar Paimboeuf aan de kust; het is zonde om te gaan haasten. Ook in het tweede deel is nog zo veel moois te zien. We rijden via de brug waar de Vienne de Loire instroomt naar Saumur. De camping daar is over de brug rechtsaf.

Tekst en foto’s: Daan Kloeg

Dit artikel staat in de 31e editie van het TopCamper magazine. Bekijk hier het hele magazine.