Zakynthos: eiland met twee gezichten

Zakynthos is een Grieks eiland met twee gezichten. De zuidkust wordt gedomineerd door het massatoerisme. Zodra je dit deel achter je laat en op pad gaat

om de rest te ­verkennen, ontdek je een betoverend eiland. Je rijdt door een spectaculair landschap met ­traditionele dorpen en langs de ruige westkust waar machtige witte kliffen zich in de turquoise zee storten. Het eiland heeft prachtige stranden, soms goed verborgen aan ­diepe baaien. Op een van de stranden ligt een roestig scheepswrak dat door zijn unieke ligging uitgroeide tot de topattractie van het eiland. Maar Zakynthos heeft veel meer te ­bieden.

Na iets langer dan een uur zet de veerboot uit Kyllini, de havenstad aan de noordwestkust van de Peloponnesos, ons af in de haven van Zakynthos. In eerste instantie maakt de stad, zoals veel Griekse steden, een chaotische indruk. We storten ons in het verkeer dat over de boulevard en door de nauwe straten van de binnenstad raast, op zoek naar een parkeerplaats. Bij toeval vinden we een vrije plek.

Aan de kade staat ter hoogte de haven een elegante Venetiaanse klokkentoren, het icoon van de stad. Wonder boven wonder bleef de toren als een van de weinige gebouwen gespaard bij de zware aardbeving van 1953. De eens zo elegante binnenstad werd herbouwd in de stijl van voor de aardbeving.

Stadspleinen

Het hart van de stad wordt gevormd door twee grote pleinen: het weidse Platia Solomou, dat aan het water bij de noordelijke pier ligt, en het kleinere Platia Markou, dat meer naar binnen ligt. Aan het eerste plein staat het majestueuze museum voor post-Byzantijnse Kunst. Het bevat een fraaie verzameling iconen en muurschilderingen. Na de aardbeving van 1953 zijn veel kunstvoorwerpen uit verwoeste kerken en kloosters naar het museum overgebracht. De aardbeving neemt dan ook een prominente plaats in, met veel foto’s van vóór en vlak na deze natuurramp, een maquette, een luchtfoto van de stad voor de aardbeving en beeldinformatie over de getroffen kerken, waarvan kostbaarheden nu in het museum te zien zijn.

Vanaf het plein loop je via de trappen en stegen de heuvel op naar een panoramapunt waar je een mooi zicht hebt op de stad. Hierna klimt het pad verder en eindigt aan de voet van een imposant Venetiaanse fort.

Bedreigde schildpadden

Vanuit Zakynthos-stad zetten we koers naar Laganas, een uit zijn krachten gegroeide vakantieplaats aan de drukke zuidkust, die zoals de naam al doet vermoeden aan een brede lagune ligt. ‘See turtles or your money back’, staat op een bordje in de haven. Een lachende jongen deelt flyers uit en schudt amicaal de handen van voorbijgangers. In het water dobberen kleine boten of ‘glass bottom boats’, boten met een glazen bodem, klaar voor een tocht naar Marathonisi, dat van verre de vorm van een schildpad heeft. Op weg naar het Turtle Island is een ontmoeting, als je de folders mag geloven, met een schildpad bijna gegarandeerd. Het is moeilijk weerstand bieden tegen zoveel vriendelijkheid.

De Caretta caretta, een van de grootste soorten zee­schild­padden, nestelt op de goudgele stranden rond de baai. Van juni tot augustus komen de vrouwelijke schildpadden laat in de avond vanuit de zee het strand op en leggen hun eieren in diepe kuilen. De Griekse regering en natuurorganisaties hebben zich over het lot van de schildpadden gebogen en tal van beschermende maatregelen afgekondigd: van het afsluiten van stranden in de avonduren, het markeren van de nesten tot het dempen van het kunstlicht. Maar het blijft een ongelijke strijd.

In Vasilkos op de uiterste zuidoostpunt van het eiland is een opvangcentrum voor ontheemde zeeschildpadden ingericht. Bij de strandopgang is een informatiepost van het National Marine Park of Zakynthos en een expositieruimte over de bedreigde schildpadden en de planten- en dierenwereld op het eiland.

Verstilde bergdorpen

Het Vrachionasgebergte is de beste regio om de drukte op het eiland te ontvluchten en nog iets van een ‘authentieke’ eilandsfeer te proeven. Bijenkisten langs de weg verraden een forse honingproductie. Schapen- en geitenkuddes bevolken de hellingen. Langs de westelijke kust van het eiland loopt een weg door een veelal groen heuvellandschap. Vanaf de hoofdweg zijn er diverse afslagen naar de kust waar afgelegen baaien op zwemliefhebbers wachten.

Halverwege wijst een bord naar de dorpen Loucha en Giri. Deze weg loopt dwars door het gebergte naar de oostkust en behoort tot een van de mooiste routes van Zakynthos. Loucha is een bergdorp met smalle steile geplaveide straatjes en stenen huizen met weelderige tuinen. Deze traditionele architectuur herinnert aan het Zakynthos van voor 1953. Als een van de weinige dorpen bleef Loúcha gespaard bij de aardbeving. Ook de ligging van het dorp is prachtig. Achter het dorp ligt een brede vallei waar dorpsbewoners hun wijngaarden en akkers bewerken. Binnen in de dorpskerk zijn waardevolle iconen en een vergulde iconostase te bewonderen. Vanaf het kerkplein heb je een spectaculair uitzicht over de vallei. Giri ademt een nóg landelijker sfeer. Het ligt op een hoogte van 570 meter en is het hoogst bewoonde dorp op het eiland.

Shipwreck Bay

De grootste troef van het eiland is Shipwreck Bay. In een oogverblindend decor van witte kliffen en een diepblauwe zee ligt op het kiezelstrand een roestig scheepswrak. Het is veruit de populairste bestemming van een dagtrip. Dagelijks bereikt een vloot van schepen en scheepjes de baai. Het roestige schip, het strand en de kliffen vormen een prachtig decor voor een selfie of Instapost. Sinds enkele jaren is het bezoek aan het scheepswrak aan strenge regels gebonden.

Wie niet met de boot naar het scheepswrak wil varen, kan de drukte in de baai ook van bovenaf bewonderen. Tegen een steile rots is een speciaal uitzichtpunt gemaakt. Al zwevend boven het zeewater heb je een spectaculair uitzicht op de baai. In deze verre uithoek van het eiland kun je een aantal kloosters bezoeken. Vlak voor de afslag naar het panoramapunt staat in een bosrijke omgeving het (nog) bewoonde Agios Georgios-klooster waarvan de geschiedenis teruggaat tot de 15de eeuw. De monniken houden zich naast hun religieuze taken bezig met het maken en restaureren van mozaïeken in de kloosterwerkplaats. De binnenplaats is gevuld met planten, een ronde verdedigingstoren en een wit kloosterkerkje. Een kleine idylle.

Vanaf deze weg door het noordelijke deel van het eiland is Orthonies nauwelijks te zien. Op het terras van het dorpscafé nemen de bewoners met smartphones in de hand de wereldpolitiek door. De eigenaar heeft in een schuur een klein dorpsmuseum ingericht met voorwerpen uit het (nog niet zo) verre verleden. Machines, landbouwwerktuigen, een olijfpers, meubilair: je krijgt een goed beeld hoe de mensen in dit dorp leefden en werkten. In een tijd toen Orthonies het nog zonder wifi moest stellen. Tegen de avond maakt een diepe rust zich meester van het dorp en genieten de bewoners en bezoekers van het laatste restje zon. Dit andere, minder toeristische gezicht van Zakynthos bevalt prima. Morgen gaan we richting de Blue Caves, de andere topattractie van het eiland. Bijzondere grotten waar door de weerkaatsing van de zon op het heldere water een lichtblauwe gloed ontstaat die sprookjesachtig aandoet. Vooral in de ochtend is dit fenomeen op zijn sterkst als de zon nog niet zo hoog staat.

Praktische informatie

Levante Ferries, veerverbinding van Kyllini naar Zakynthos, levanteferries.com.

Met de camper

Sinds 2025 is in Griekenland het overnachten in campers op openbare plekken zoals stranden, bosranden, archeologische locaties en de kust verboden. Overnachten op officiële parkeerplaatsen is wel toegestaan mits je geen kampeeruitrusting zoals luifel of buitenkeukens gebruikt. De boete bij een overtreding bedraagt €300. Op Zakynthos zijn verschillende campings waar campers welkom zijn. Alykes Camping (alykescamping.gr.) ligt aan de oostkust en beschikt over goede faciliteiten.

Tekst en foto's: Bartho Hendriksen

Dit artikel staat in de 32e editie van het TopCamper magazine. Bekijk hier het hele magazine.